martes, 22 de junio de 2010

DE ESTRADA A RÚA E VICEVERSA


Grazas á participación neste, cada vez máis apaixonante, proxecto da N-550, tiven a ocasión de caer sobre o fascinante libro “A Rua da Estrada”, de Álvaro Domingues, xeógrafo e profesor na facultade de arquitectura de Porto.

O libro recolle unha serie de pequenas reflexións, todas elas moi vinculada ó mundo da estrada e complementadas cun gran número de fotografías (o máis divertido son os títulos que reciben).
Inicia este ensaio cun capítulo chamado “eu vivo neste trajecto” e fai a seguinte reflexión:

“A passagem da cidade para o urbano arrastou uma metamorfose profunda: de centrípeta, passou a centrífuga; de limitada a contida, passou a coisa desconfinada; de coesa e contínua, passou a difusa e fragmentada;de espaço legível e estruturado, passou a campo de forças organizado por novas mobilidades e espacialidades; de contrária ou híbrida do “rural”, passou a transgénico que assimila e reprocessa elementos que antes pertenciam a um e outro rurais ou urbanos; de organização estruturada pela realação a um centro, passou a sistema de vários centros; de pronto num mapa, passou a mancha, etc. ”

Describe maxistralmente a gran transformación que sufriu a nosa cidade contemporánea, engadindo, máis adiante no texto, un concepto que me parece moi interesante e cun claro paralelismo coa N-550 “ A Rua da Estrada é como um centro em linha, uma corda onde tudo se pendura”.
 
Xa vos deixo cunha pequena escolma de fotografías ...




Por último, deixo no aire unha pregunta que recolle Álvaro Domingues dun artigo de Daniel Innerarity.

“O problema com que hoje nos enfrentamos consiste em como pensar a cidade quando temos redes em lugar de vizinhanças, quando o espaço homogéneo e estável não é mais do que um caso limite no seio de um espaço global de multiplicidades locais conectadas, quando há já muito tempo que o debate público se realiza em espaços virtuais, quando as ruas e as praças deixaram de ser o principal lugar de encontro e encenação. A questão está em saber se o espaço público como espaço de experiência humana intersubjectiva essencial à democracia, necessita de um tipo de espaço físico como o do modelo grego, medieval, renascentista e burguês, ou se essa antiga relação entre civilização e urbanidade pode realizar-se fora dos espaços da cidade europeia convencional.”

martes, 18 de mayo de 2010

Cara unha cartografía crítica

Primeiro plano producido polo equipo da N-550. 

sábado, 15 de mayo de 2010

Una señal en la N-550 en A Picaraña desvía a los peregrinos del Camino

El indicador contiene una señal que los lleva a girar a la izquierda e ir en dirección a Brión en vez de a Santiago.


La reciente colocación de varias señales en la carretera N-550 que indican el paso del Camino de Santiago a su paso por el municipio de Padrón despistan y engañan a conductores y a peregrinos. En el tramo comprendido entre Iria-Flavia y A Picaraña hay instaladas al menos cuatro señales distintas, dos de las cuales parecen indicar la presencia en la vía de pasos de peatones, se supone que para facilitar el cruce de los caminantes. No obstante, en esas señales solo figura un peatón y no el paso pintado por debajo por lo que ni los vecinos de A Picaraña ni algunos conductores saben con certeza a qué se refiere.



Pero sobre lo que no hay dudas es que a la altura del cruce de A Picaraña, en el margen derecho en dirección a Santiago, una señal con un peatón pintado y una flecha que mira hacia la izquierda despista y engaña a los peregrinos. Éstos, en vez de seguir su camino de frente, hacia Santiago, giran a la izquierda tal y como les indica la flecha y toman la carretera que conduce a Rois, a Os Ánxeles en Brión y, en ultimo término, a la Costa da Morte.



Tanto es así que, desde que aparecieron las señales colocadas la semana pasada, varios vecinos de A Picaraña ya indicaron a los peregrinos el camino correcto e incluso, como sucedió el domingo, fueron detrás de los caminantes por la carretera de Os Ánxeles para que dieran vuelta y tomaran el camino verdadero. Algo más difícil cuando los caminantes se desplazan en bicicleta ya que «non hai quen os colla», cuentan en A Picaraña. «Esta señal está mal colocada», recalcaba ayer un vecino de A Picaraña quien asegura que no se entiende el sentido de la señal que, unos pocos metros antes del cruce, indica peligro por la presencia de peatones. ¿Advierte o no de la existencia de un paso? Podría ser que no porque, según noticias recabadas por los vecinos del lugar en Demarcación de Carreteras del Estado en Galicia, no hay previsión de señalizar un paso en la vía. Ese mismo indicador se puede ver en Iria.
En cuanto a señal del cruce de A Picaraña, no hay dudas de que engaña a los peregrinos y, además, los pone en peligro ya que, al indicar la flecha hacia la izquierda, los obliga a cruzar la nacional 550 en un tramo de tres carriles distintos, situados en un cruce. «Como non cambien a sinalización, esto é un desastre. Os peregrinos van perdidos», relataban ayer en A Picaraña.




Estos mismos vecinos también alertan del peligro que supone para los caminantes realizar el último tramo del Camiño Portugués a su paso por el municipio de Padrón, que deben recorrer por el arcén de la N-550. En este sentido, recuerdan que hace alrededor de cuatro años que el Ministerio de Fomento se interesó por los terrenos colindantes a la vía, que a día de hoy ya están expropiados, para adecentar un camino para los peregrinos entre A Picaraña y O Faramello, camino que nunca llegó a hacerse pese a que el propio ingeniero jefe de Demarcación de Carreteras les dijo a los vecinos que sí se haría.

 La Voz de Galicia (Uxía López. Fecha de publicación: 22/12/2009)

Camiño de Santiago Portugués e N-550

O Camiño de Santiago ten unha relación moi estreita coa N-550. Nas súas últimas etapas, os peregrinos percorren a ratos a estrada da nacional. Non resulta estrano atopalos camiñando cargados coas suas mochilas cando tes que viaxar pola N-550. As veces van en grupos numerosos, outras van sós, en bicicleta ou a cabalo; pero son dos poucos que percorren as beiras da nacional. Coma formiguiñas, van facendo camiño cara Compostela e danlle vida humana a unha estrada acostumada ós automóvis.















Dous camiños son máis empregados para unir nas peregrinacións dende Portugal cara Santiago: o camiño pola costa dende Lisboa e a ruta do interior, saíndo por Faro, Tavira e Lagos.

Na etapa 12 do camiño pola costa, os peregrinos comezan a percorrer a estrada N-550 a partir de Porriño. Tras chegar a esta localidade, atoparemos Redondela, Cesantes, Sotoxusto, Arcade, Sotoxusto, Arcade,Paredes, Figueirido, Marcón e Pontevedra.

Continuando pola mesma carretera nacional N550 chegaremos a Cerponzons, Portela, Barro San Antoniño, Portas Currás, Caldas de Reis, Bemil, Carracedo, Ponte Valga, Enfesta (onde atravesaremos o río Ulla que desemboca na ría de Arousa e que fai fronteira entre a provincia de Pontevedra e A Coruña) e, finalmente, Padrón.
Este traxecto é dificultoso debido á orografía da zona, que é montañosa, polo que hai que subir continuos portos.

 Xa na etapa nº 13, e seguindo pola N-550, percorreremos as localidades de Escravitude, Casalonga, Amenello e Milladoiro; para chegar por fin a Santiago de Compostela. Cabe dicir que non iremos todo o tempo pegados á carretera, senón que as veces teremos que adentrarnos un pouco por pistas de terra e camiños de aldea debidamente sinalados.
Isto non é así sempre. As veces hai que ter tino coa sinalización, xa que un pequeno erro pode levarnos a percorrer kilómetros en balde…

jueves, 13 de mayo de 2010

Moving, all the people moving

...Estábamos todos encantados, nos dábamos cuenta de que dejábamos la confusión y el sinsentido atrás y realizábamos nuestra única y noble función del momento: movernos. ¡Y cómo nos movíamos! Pasamos como una exhalación junto a las misteriosas señales, blancas en la noche negra, de algún sitio de Nueva Jersey que decían SUR (con una flecha) y OESTE (con otra flecha) y seguimos la que indicaba el Sur...



Jack Kerouac: En el camino

viernes, 30 de abril de 2010

NAVALLADA DA N-550

Publicado en "tierras de Santiago" el 27_04_2010:

¿Qué fue antes, el huevo o la gallina? La pregunta podría extrapolarse a la problemática de la N-550 a su paso por siete de los 25 municipios de Tierras. En Pontecesures, Padrón, Rois, Teo, Ames, Ordes y Oroso han sido reiteradas las voces de protesta que a lo largo de los últimos años se han levantado clamando más seguridad vial en los núcleos afectados por el trazado de una vía con gran densidad de tráfico.


Pero, ¿qué fue antes, la nacional o la diseminación de urbanizaciones y casas que salpican a ambos lados gran parte de su trazado? ¿Fue el afán constructivo con permisividad de planes urbanísticos que declararon suelo urbano los terrenos a ambos márgenes del vial los causantes de una situación sangrante, tanto para conductores como para peatones y vecinos que a diario se juegan la vida al tratar de cruzar esta arteria viaria, o la problemática es fruto de una mala planificación ?

La reflexión está sobre la mesa, pero lo cierto es que decenas de núcleos están divididos por la N-550, deshumanizados, sometidos a continúa contaminación acústica y carentes de medidas de seguridad apropiadas. El cinturón de la N-550, pese a su catalogación como carretera nacional es, en su mayor parte una larga travesía urbana. En Tierras hay ejemplos.

De Compostela a Ordes

En el tramo entre Santiago y Oroso, de 37 kilómetros, hay 12 de nacional sin ningún paso peatonal, pese a la existencia de núcleos de población extra urbanos y pese a que existen zonas con delimitaciones de velocidad, indicados como travesía peligrosa. Poco antes de llegar a Sigüeiro está el único paso elevado de un tramo en el que en varios puntos como A Sionlla o San Cristovo existen bares y casas a ambos márgenes.

El límite entre los concellos de Santiago y Oroso lo marca el puente del río Tambre en la entrada a Sigüeiro. Es precisamente ahí donde se halla el primer paso de cebra de los cinco que existen en el núcleo urbano.

Continuando hacia Ordes se encuentran los casos más sangrantes de falta de humanización que acaba dividiendo núcleos de población al no permitir el paso, en condiciones de seguridad, a los habitantes de un lado a otro: son los núcleos de Oroso y Deixebre. En ambos casos, el pueblo nace en torno al vial, pero no hay ningún paso para peatones pese a estar considerado como núcleo urbano por la DGT ya que se restringe la velocidad a los 50 Km/hora. Al igual que entre la capital gallega y el límite entre Oroso y Ordes no existe ni un sólo paso de peatones fuera de zona urbana, tampoco hay semáforos o rotondas que autoricen el cambio de sentido de la marcha a los vehículos.

Salvando el casco urbano de Ordes, donde se contabilizan 11 pasos de cebra y dos semáforos, la distancia que separa este núcleo del de Mesón do Vento no cuenta con ninguna rotonda, ni pasos de cebra, ni aceras, pese a existir limitación de velocidad a 50 Km/h. En el centro de Mesón do Vento –a la entrada y salida hay rotondas– se localiza el único paso peatonal.

Hacia el sur

Hay que recorrer 2 Km desde la rotonda de Chanteclair para encontrar el primer paso de peatones en Pontecesures, regulado con semáforo, y otro elevado a 200 metros. Pero desde ahí hasta bien entrado el casco urbano de Padrón estos pasos son inexistentes, pese a estar poblada toda esa travesía a ambos márgenes. Salvando los núcleos de Iria, Pazos y A Escravitude, la situación se repite a lo largo de casi 10 kilómetros, desde el santuario de A Escravitude hasta la subida de Milladoiro, donde se localiza el primer paso de cebra (hay otro elevado antes a la altura de O Faramello). La inexistencia de aceras en núcleos como Picaraña, Ameneiro, Casalonga o As Galanas, así como la limitaciones de 50 Km/h. son también la tónica dominante en un tramo de nacional súper poblado.

jueves, 4 de marzo de 2010

UN PUNTO DE LUZ

O proxecto N-550 nos permite, entre outras cousas, establecer un paralelismo moi directo entre a industria do automóbil e a pseudoindustria da vivenda (dise agora que pasamos da economía do ladrillo á do pladur...)

Lin, fai uns meses, un artigo de prensa no que se dicía que Miguel Sebastián, Ministro de Industria “dará axudas de ata 7.000 euros para mercar coches eléctricos”. No desenrolo da noticia dicíase que: “O obxectivo é pór en circulación entre este ano e o próximo 2.000 vehículos eléctricos nas cidades españolas, o que suporá, ao substituír a outros tantos de gasoil e gasolina, un aforro enerxético anual equivalente a 2.772 toneladas de petróleo e -segundo as estimacións oficiais- evitaría a emisión de 4.471 toneladas de CO2 ao ano”.

É dicir, unha marabillosa nova na que semella que a implantación do coche eléctrico vai ser un gran revulsivo, tanto polo pulo económico que vai xerar, coma polo desacougo medioambiental que vai supor.

Pois ben, isto é algo sumamente contraditorio se o comparamos co que está a suceder no eido residencial. Isto é, coa aparición do Código Técnico da Edificación (CTE), e máis concretamente co desenrolo do Documento Básico de aforro de enerxía, un tema que se puxo de releve é o CONSUMO dos propios edificios. Faise unha co-relación entre a eficiencia e o tipo de enerxía empregada nas nosas instalacións (produción de auga quente sanitaria, calefacción, etc.); a cada fonte de enerxía se lle asigna a súa correspondente emisión de CO2.

Velaquí unha táboa na que se reflicte o comentado:

Gustaríame que vos fixarades na carga de emisión de CO2 que o CTE lle atribúe á electricidade. ¡Está por riba das enerxías fósiles !

A explicación que obtiven no seu día, no caso do CTE, é que a electricidade procede de moi diversas fontes (hidroeléctricas, térmicas, nucleares, eólicas, solares, etc.), e a maioría delas si leva implícita unha carga de emisións, por non falar do impacto ambiental ou visual.

Volvendo ó principio, a esa relación casa / coche, queda facerse unha pregunta, premíase a utilización de coches eléctricos, sen embargo, penalízase moi fortemente o emprego da electricidade nas instalacións dos nosos edificios; coches eléctricos si, vivendas eléctricas non?